الف. خرید و فروش گواهی حج و عمره از منظر فقهی
خرید و فروش گواهی حج و عمره از منظر فقهی به دو معنا قابل پذیرش است.

1. خرید و فروش گواهی سپرده حج و عمره
دارندگان گواهی‌های سپرده بانکی حج و عمره، که در بانک سپرده‌گذاری کرده‌اند، اکنون افزون بر اصل سپرده، مالک سود سپرده و امتیاز سفر به حج و عمره هستند، این افراد از منظر شرعی حق دارند گواهی سپرده خود را با تمام سود و حقوق متعلقه، در بازار سرمایه به مبلغ معیَنی، عرضه کنند و آن را (در قالب قرارداد بیع یا صلح) به متقاضیان واگذار ‌نمایند. در این صورت، طرف دیگر قرارداد (خریدار)، مالک آن گواهی با تمام حقوق متعلقه شده و جایگزین سپرده‌گذار سابق می‌گردد که می‌تواند از منفعت حج و عمره استفاده کند یا گواهی مذکور را با شرایطی که بیان شد به دیگری واگذار کند.

2. خرید و فروش خدمات حج و عمره
سازمان حج، با دریافت کل قیمت خدمات حج و عمره متعهَد می‌گردد که در زمان معین، خدمات خاصَی را که عبارت است از سفر حج و عمره، به متقاضی، ارائه نماید به این صورت که متقاضی، مبلغ معیَنی را به حساب بانکی سازمان حج واریز می‌کند و سازمان حج در قبال آن متعهَد می‌شود که در زمان مشخصَی او را به سفر حج یا عمره اعزام نماید و متقاضی، مالک این منفعت بر عهده سازمان حج می‌گردد. حال برای انجام چنین معاملاتی، سازمان حج می‌تواند این منفعت را به صورت منظم و با شرایط شفاف، در قالب اوراقی واگذار نماید که متقاضی با خریدن این اوراق، مالک منفعت حج یا عمره شده و افزون بر اینکه می‌تواند خودش از آن منفعت استفاده نماید، می‌تواند آن را به شخص دیگری بفروشد. در این فرض، سازمان حج و زیارت در قبال مالکیت منابع، باید ریسک تغیرات قیمت حج و عمره برای سال‌های آینده را به عهده بگیرد.

ب. خرید و فروش گواهی حج و عمره از منظر فرهنگی
نکته با اهمیت در این طرح بعد فرهنگی مسأله است. این طرح، گرچه معامله فیش‌های حج و عمره را از حالت بازار سیاه خارج کرده و در یک بازار رسمی با شرایط مشخص و شفاف قرار می‌دهد و مکان مشخصی برای عرضه و تقاضای آن تعریف می‌کند؛ با این حال یک آسیب اجتماعی و فرهنگی را به دنبال دارد و آن اینکه با این طرح، یک أمر عبادی و الهی، به یک أمر مادی و تجاری تبدیل شده و ممکن است با ورود سوداگران و بورس بازان به این عرصه، جنبه معنوی حج و عمره از بین برود که بر متصدَیان أمر و سیاست‌گذاران این عرصه به ویژه سازمان حج و زیارت است که با سیاست‌ درست و دقیق و ایجاد محدودیت‌های لازم جلوی این آسیب فرهنگی و اجتماعی را بگیرن